အေမဆိုတာ ႏွစ္၊ လ၊ ရာသီ

အိမ္ျပန္တဲ့အေခါက္တိုင္း အေမရဲ႕ နက္နဲတဲ့ေမတၱာတရားေတြကို အနက္ေကာက္ဆိုႏိုင္ဖို႔ ကြၽန္မႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ အေမရဲ႕ စကားတစ္ခြန္းတိုင္း၊ အၾကည့္တစ္ခ်က္တိုင္းက ကြၽန္မကို ခံစားခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာ ေပးႏိုင္ခဲ့တယ္။

ဒီဇင္ဘာေက်ာင္းပိတ္ရက္နီးတိုင္း ကြၽန္မဆီ အေမ တစ္ရက္ျခားတစ္ခါ ဖုန္းဆက္ၿပီး မႏွစ္ကပိတ္ခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းပိတ္ခ်ိန္ကို ေမးေနတတ္ခဲ့တယ္။ တိက်တဲ့ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ခ်ိန္ ေပးလိုက္မွ အေမစိတ္ခ်သြားသလိုမ်ဳိး ကြၽန္မရဲ႕အိမ္အျပန္လမ္း ေျဖာင့္ျဖဴးဖို႔ ဆုေတာင္းေပးေနတတ္တယ္။ ဒီလိုသာမန္ကိစၥေလးကို မင္ကုန္ခံ ေရးျပစရာမလိုေပမယ့္ ကြၽန္မအိမ္ျပန္မေရာက္ခင္ ေရွ႕တစ္ရက္မွာ အေမအေအးမိမလို ျဖစ္သြားေၾကာင္းကို အေဖေျပာျပမွ ကြၽန္မသိခဲ့ရတယ္။

ကြၽန္မျပန္မယ့္ရက္ မတိုင္ခင္ကတည္းက အေမဟာ အိမ္ေရွ႕ထြက္ေမွ်ာ္ေနတတ္ၿပီး ေျခသံၾကားတာနဲ႔ တံခါးထ,ထ ဖြင့္ေနခဲ့လို႔ျဖစ္တယ္။ ကြၽန္မရဲ႕အရိပ္အေယာင္ကို မေတြ႔ခဲ့လည္း အေမဇဲြမေလ်ာ့ခဲ့ဘူး။ တစ္ရက္ေရာက္ႏိုး၊ ႏွစ္ရက္ေရာက္ႏိုးနဲ႔ ကြၽန္မအျပန္ကို အေမေစာင့္ေနခဲ့တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ခ်မ္းေအးတဲ့အျပင္ အရိုးထိေအးေစတဲ့ ႏွင္းမႊားေလးပါက်ခဲ့တာေၾကာင့္ အေအးေၾကာက္တဲ့အေမ အေအးမိမတတ္ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ အေဖေျပာျပတာေတြ နားေထာင္ၿပီး ကြၽန္မဆြံအခဲ့ရတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မ်ဳိးမွာ ဘယ္လိုစကားလံုးမ်ဳိး ကြၽန္မထုတ္ေဖာ္ေျပာသင့္သလဲ? မီးဖိုထဲမွာ အလုပ္႐ႈပ္ေနတဲ့ အေမ့ကိုၾကည့္ၿပီး ကြၽန္မရုတ္တရက္ ခံစားမိလိုက္တယ္။ "အေမဆိုတာ ႏွစ္၊ လ၊ ရာသီတစ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္"

မွန္ပါတယ္... အေမဆိုတာ ႏွစ္၊ လ၊ ရာသီတစ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္။
မ်ဳိးေစ့ပင္ေပါက္ကေန သစ္ပင္ႀကီးအထိျဖစ္ခဲ့တဲ့ရာသီ
ျမစ္ေခ်ာင္းကေန ပင္လယ္ႀကီးထဲထိ စီးဆင္းခဲ့တဲ့ရာသီ
ကႏၱာရကေန အိုေအစစ္အထိ အေရာက္သြားခဲ့တဲ့ရာသီ
ဆင္းရဲဒုကၡကေန ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းေန႔ရက္ဆီ အေရာက္လွမ္းခဲ့တဲ့ရာသီ

ဒီလိုရာသီထဲမွာ ဘယ္လိုေလးနက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြပါမလဲ? ဘယ္ေလာက္ပါမလဲ?

ႀကီးျမတ္ထက္ျမက္တဲ့ ကဗ်ာဆရာကေတာင္ အဲဒီအရာေတြကို ကဗ်ာတစ္ပုဒ္အျဖစ္ တင္စားျပႏိုင္လိမ့္မွာ မဟုတ္သလို သာယာျငိမ့္ေညာင္းအသံပိုင္ရွင္ အႏုပညာသည္လည္း ဖဲြ႔သီဆိုျပတတ္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ကြၽန္မထင္တယ္။ ကြၽန္မသိတာတစ္ခုက ကုန္ဆံုးသြားတဲ့ရာသီေတြနဲ႔အတူ ပ်ဳိးပင္ေပါက္အရြယ္ကေန ကေလးဘဝအျဖစ္ ကြၽန္မတေျဖးေျဖး ႀကီးထြားခဲ့တယ္။ ကေလးဘဝကေန ၿမီးေကာက္ေပါက္အရြယ္၊ အဲဒီကမွ အပ်ဳိအရြယ္အထိ ပန္းပြင့္ရာသီ၊ မိုးရာသီေတြကို ကြၽန္မေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့တယ္။ ဒီလိုရာသီေတြက ကြၽန္မကို မၾကာခဏ ေအာင္းေမ့တမ္းတေစတယ္၊ တသက္လံုး အမွတ္ရ ေက်းဇူးတင္ေနေစတယ္။

အေမဆိုတာ ႏွစ္၊ လ၊ ရာသီတစ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္။
သူဟာ လူ႔ေလာကရဲ႕ ဆင္းရဲဒုကၡအမ်ားဆံုးကို ခါးစည္းခံသူ၊
မ်က္ရည္ေတြ အမ်ားဆံုးမ်ဳိခ်သူ၊
မသိနားမလည္ျခင္းေတြကို အမ်ားဆံုး သည္းခံခြင့္လြတ္သူ၊
ေလလြင့္စိတ္ဝိညာဥ္ေတြကို ေဖးမကူညီသူ အေမ... ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္တဲ့ အေမျဖစ္တယ္။

ငယ္ငယ္တုန္းက တစ္ျခားအိမ္က ကေလးေတြ ေမွာင္နက္မည္းမည္းထဲမွာ ႏြားေက်ာင္းဖုိ႔ထခ်ိန္ အေမက ကြၽန္မကိုေက်ာင္းတက္ဖို႔ႏိႈးတယ္။ ႀကီးျပင္းလို႔ ကြၽန္မသန္မာထြားက်ဳိင္းလာတဲ့အခ်ိန္ ကြၽန္မအေဖာ္ေတြက ႀကီးေလးတဲ့ဝန္ထုပ္ေတြ ထမ္းပိုးၿပီး အလုပ္ထြက္ရွာၾကတယ္။ အေမက ကြၽန္မကို ပညာေကာင္းေကာင္းသင္ယူဖို႔ မွာတယ္။ ဘဲြ႔ရၿပီး အေမ့ကို ေက်းဇူးဆပ္ခ်ိန္ေရာက္ခဲ့လည္း အေမက ကြၽန္မကို ပညာဆက္သင္ဖို႔ အားေပးကူညီခဲ့တယ္။

ႏွစ္၊ လ၊ ရာသီေတြရဲ႕ ကုန္ဆံုးခ်ိန္က အညႇာတာကင္းမဲ့ခဲ့တယ္။ အေမရဲ႕ႏူပ်ဳိျခင္းေတြကို မညႇာမတာ တိုက္စားခဲ့တယ္။ အေမရဲ႕နဖူးေပၚမွာ အစင္းရာေတြ ထြင္းထုခဲ့တယ္။ ဒါဟာ ဘယ္လိုရာသီမ်ဳိးပါလိမ့္? ဒီလိုရာသီမ်ဳိးကို ခ်စ္ျခင္းေမတၱာရဲ႕ သေကၤတလို႔ ကြၽန္မအနက္ေကာက္ခဲ့ပါတယ္။

အေမဆိုတာ ႏွစ္၊ လ၊ ရာသီတစ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္။
ရာသီေတြက ေျပာင္းျပန္မစီးဘူး။
ရာသီေတြမွာ အဆံုးသတ္အနား မရွိဘူး။
အေမရဲ႕ေမတၱာကလည္း အဲဒီလို အဆံုးသတ္အနားမရွိဘဲ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔တယ္။
အေမဟာ တစ္ခါတေလမွာ ႀကံတစ္ေခ်ာင္းျဖစ္တယ္။
ခ်ဳိျမတဲ့ ႀကံရည္ေတြကို သားသမီးေတြ စုပ္ယူစားသံုးၿပီး အဖတ္ေတြစြန္႔ခ့ဲလည္း သူမမူဘူး။
အေမဟာ တစ္ခါတေလမွာ ျမင့္မားတဲ့ေတာင္တစ္ေတာင္ျဖစ္တယ္။
သန္မာႀကံ့ခိုင္တဲ့ ပုခံုးႏွစ္ဖက္နဲ႔ သားသမီးေတြရဲ႕နာက်င္ျခင္းေတြကို ကုစားေပးတယ္။

ကြၽန္မအတြက္နဲ႔ အေမအိမ္ႏွစ္ခါ ေျပာင္းေရြ႕ခဲ့တယ္။ ေတာရြာကေန ၿမိဳ႕သစ္၊ ၿမိဳ႕သစ္ကေန ပိုတိုးတက္တဲ့ ၿမိဳ႕ေပၚ ဒီလိုေျပာင္းေရြ႕တဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္က ကြၽန္မေ႐ွ႕ေရးအတြက္၊ ကြၽန္မ ပညာသင္ရ လြယ္ကူဖို႔ပဲျဖစ္တယ္။ ဒီလို မိဘေမတၱာက သားသမီးေတြကို ကယ္တင္တဲ့ေမတၱာမ်ဳိးျဖစ္တယ္။ လူလိမၼာကေန အသိပညာရွိသူတစ္ေယာက္အျဖစ္ အေမလမ္းျပေခၚေဆာင္ခဲ့တယ္။

အေမဟာ သားသမီးေတြရဲ႕ ပုခက္
လမ္းေပ်ာက္သူကို ေရွ႕ေဆာင္လမ္းျပ အလင္းေပးတဲ့ ဓူဝံၾကယ္

သားသမီးေတြရဲ႕ မေအာင္ျမင္ျခင္းက ေတာင္အျမင့္ကလိွမ့္ခ်လိုက္တဲ့ ေက်ာက္တံုးလိုပဲ ႐ႈံးနိမ့္က်ဆံုးေနပါေစ အေမက ခႏၶာကိုယ္နဲ႔ကာဆီးၿပီး ေမတၱာတရားနဲ႔ ေဖးမကူညီတယ္၊ ေခ်ာက္ကမ္းပါးထက္ကုိ တဲြေခၚၿပီး အသစ္တဖန္ တက္လွမ္းႏိုင္ဖို႔ အားေပးတယ္။

အဆံုးသတ္အနားမရွိတဲ့ အေမ့ေမတၱာက အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ကယ္တင္ရွင္ျဖစ္တယ္။ အေမဟာ ေလာကီရဲ႕ ေသြးေဆာင္ျဖားေယာင္းမႈေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္၊ ရွင္သန္ဖို႔ ဂုဏ္သိကၡာကို စြန္႔ခ့ဲရတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈနဲ႔ ကာမရာဂေလာဘလို႔ အစြပ္စဲြခံရခ်ိန္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ သားသမီးေတြကို သူသတိရမိတတ္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အေမက သားသမီးေတြရဲ႕ စံျပအျဖစ္၊ သားသမီးေတြ ကိုယ့္လိုမခံစားရေအာင္ အင္အားေတြပိုသံုးၿပီး ပိုႀကိဳးစား၊ ပိုရိုးသားျပတတ္ခဲ့တယ္။

ကြၽန္မက ကမာၻေပၚမွာ အထက္ျမက္၊ အလိမၼာဆံုးသမီး မဟုတ္ခဲ့ေပမယ့္ အေမက ကမာၻေပၚမွာ ေမတၱာတရားအႀကီးဆံုး၊ ကြၽန္မကိုနားလည္မႈအေပးဆံုးနဲ႔ အလွပဆံုး မိခင္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

အေမက ႏွစ္၊ လ၊ ရာသီျဖစ္တယ္။
ရာသီေတြက အဆံုးမရွိတဲ့ သီခ်င္းလို... အေမ့ေမတၱာကလည္း အဆံုးမရွိခဲ့ပါဘူး။

အေမ

ဇမၺဴတိုင္းမွာ အေျဖညႇိျပရရင္
အပူလႈိင္းျဖာ ေဝဒနိကေတြနဲ႔
လူတုိင္းမွာ အေမရွိတယ္…။

မေရမရာ ပေဟဠိေတြေႀကာင့္
အေသအခ်ာ အေဖမသိေတာင္မွ
အေမရွိတယ္။

ခ်စ္သဒၶါေဝကဲ
ျပည့္တန္ဆာ အေမလည္း အေမ။

အေႄကြးႄကြယ္လွတဲ့
ေစ်းသည္မ အေမလည္း အေမ။

အေႀကာင္းတရား အေၿခမြဲ
သူေတာင္းစား အေမလည္း အေမ။

သမီးသားေတြ ႀကီးထြားေစေရာ့လို႔
စီးပြား အေထြေထြ
စိန္ ေ႐ႊ ပတၱျမား
အိမ္ ေျမ ကားနဲ႔
ေငြသား အေမြ
ေပးနိုင္မွ အေမ မဟုတ္။

ယိုင္နဲဲဲ႔နဲ႔ တဲအတြင္း
လဲွခင္း အိပ္ေနစရာ တိုးဖယ္ေပးခဲ့
အ႐ိုးဟင္း တစ္ဖဲ့စီေဝ
ထမင္းရည္ အတူတူေသာက္
ဗိုက္ေမွာက္ေတာ့ အတူတူ
ျခင္ေထာင္မရွိ ျခံဳေစာင္မရွိ
ခင္းအိပ္စရာ ဖ်ာလည္းမရိွလုိ႔
ျခင္ကိုေသြးလွဴ အတူတူ
ၾကမ္းပိုးေသြးလွဴ အတူတူ
အပူကို မွ်ေဝ
ဒုကၡကို ပိုမိုေလးနက္ေစ
ပညာအေမြ ေရႊအိုး
႐ိုးသားမႈ ဂုဏ္သိကၡာ
ေမတၱာ အၾကင္နာမွ တစ္ပါး
အျခားေပးစရာ
အေထြေထြမဲ့ေသာ္လည္း
အေမ ဟာ အေမ ပဲေလ…။

ဆရာေတာ္ ဦးေကာဝိဒ (မဇၥ်ိမဂုဏ္ရည္)

"အေမ"ကဗ်ာကို အီးေမးလ္ပို႔ေပးတဲ့ myomyo ကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္

မူရင္းေရးသားသူ-- Lu Sheng-Kuan (卢盛宽) (母亲是一种岁月)

ႏိုင္းႏိုင္းစေန ဘာသာျပန္သည္။

အေမဆိုတာ ႏွစ္၊ လ၊ ရာသီ